یکی از مشکلات رایج پوستی، جوش صورت است که گاهی بدون هیچ علامت قبلی روی پوست ظاهر میشود و حتی پس از درمان، جای آن باقی می‌ماند. اما علت جوش زدن صورت چیست و چه عواملی باعث می‌شوند پوست در بعضی دوره‌ها بیشتر مستعد بروز آکنه باشد؟ برخلاف تصور عمومی، پوست همیشه به دلیل چرب بودن یا رعایت نکردن بهداشت جوش نمی‌زند. تغییرات هورمونی، افزایش ترشح چربی، بسته شدن منافذ پوست، باکتری‌ها و حتی بعضی محصولات مراقبتی می‌توانند در بروز آن نقش موثری داشته باشند. شناخت علت جوش زدن به شما کمک می‌کند به‌جای آزمون‌وخطای روش‌های مختلف، مناسب‌ترین راه را برای مراقبت صورت خود انتخاب کنید. در ادامه این مقاله از سایت زرین رخ، قصد داریم دلایل اصلی ایجاد جوش، عوامل تشدیدکننده آکنه و راه‌های کنترل آن را بررسی کنیم تا بتوانید متناسب با نیاز پوستتان، روش مراقبتی مناسبی انتخاب کنید.
علت جوش زدن صورت چیست؟
![علت جوش زدن صورت چیست؟]( "علت جوش زدن صورت چیست؟")
علت جوش زدن صورت، افزایش فعالیت غدد سباسه (چربی) و ترشح بیش از حد سبوم است. بسیاری از افراد بدون شناخت علت اصلی جوش، به سراغ درمان‌های خانگی می‌روند؛ در حالی که شناخت عوامل موثر بر سلامت پوست، به انتخاب روش مراقبتی مناسب کمک می‌کند. در ادامه، مهم‌ترین علت‌های جوش صورت در خانم‌ها و آقایان را بررسی می‌کنیم.
تغییرات هورمونی و افزایش چربی پوست
تغییرات هورمونی در دوران نوجوانی، قاعدگی، بارداری و یائسگی، از دلایل اصلی پدید آمدن جوش صورت به‌شمار می‌روند. افزایش هورمون‌های آندروژن، باعث تحریک غدد چربی پوست، افزایش تولید سبوم و در نهایت ایجاد جوش میشود.
بسته شدن منافذ پوست و تجمع سلول‌های مرده
به‌طور طبیعی هر ۲۸ تا ۳۰ روز یک‌بار، سلول‌های مرده جای خود را به سلول‌های جدید می‌دهند. ایجاد اختلال در این چرخه، باعث تجمع سلول‌های مرده و چربی در منافذ پوست و بسته شدن آنها میشود و در نتیجه برجستگی‌های کوچک روی صورت شکل می‌گیرند.
استرس و کم‌خوابی
استرس فقط باعث ایجاد مشکلات روحی نمی‌شود، بلکه می‌تواند تعادل چربی پوست را نیز برهم بزند. بدن انسان در شرایط استرس‌زا، کورتیزول بیشتری ترشح می‌کند و این هورمون فعالیت غدد چربی را افزایش می‌دهد. ترشح بیش از حد سبوم، احتمال بسته‌شدن منافذ و ایجاد جوش‌های جدید را بالا می‌برد. به همین دلیل، استرس طولانی‌مدت می‌تواند یکی از عوامل موثر در بروز جوش در نقاط مختلف صورت مردان و زنان باشد.
استفاده از محصولات آرایشی و مراقبتی نامناسب
برخی محصولات آرایشی که حاوی ترکیبات کومدوژنیک هستند، می‌توانند منافذ پوست را مسدود کرده و زمینه ایجاد جوش را فراهم کنند. این مواد با به دام انداختن چربی و سلول‌های مرده در منافذ، احتمال تشکیل جوش‌های سرسیاه، سرسفید و زیرپوستی را افزایش می‌دهند.
نقش تغذیه و عوامل ژنتیکی
ژنتیک و رژیم غذایی هر دو در بروز جوش صورت نقش دارند. مصرف زیاد غذاهای شیرین، مواد غذایی با قند بالا و فست‌فودها می‌تواند سطح انسولین را افزایش دهد و غدد چربی پوست را به تولید سبوم بیشتر تحریک کند. از طرف دیگر، وراثت در تعیین نوع پوست و میزان ترشح چربی تاثیرگذار است؛ بنابراین افرادی که والدین یا بستگان نزدیکشان سابقه آکنه دارند، بیشتر در معرض ایجاد جوش قرار می‌گیرند.
بیشتر بخوانید: آیا میسلار واتر باعث جوش میشود؟
انواع جوش صورت و روش درمان
![انواع جوش صورت و روش درمان]( "انواع جوش صورت و روش درمان")
اشکال و ویژگی‌های جوش‌های صورت بسیار متنوع هستند. شناخت نوع و تفاوت‌های هر یک از آنها به شما در درمان جوش ناگهانی صورت کمک می‌کند. برخی از رایج‌ترین انواع جوش‌ها عبارتند از:
جوش سرسیاه و سرسفید
جوش‌های سرسفید و سرسیاه در اثر تجمع چربی و سلول‌های مرده روی سطح پوست ظاهر می‌شوند. در زمان ایجاد جوش سرسفید، منافذ پوست بسته است و برجستگی‌های کوچک سفیدرنگی روی پوست شکل می‌گیرند؛ اما منافذ پوست در زمان پدید آمدن جوش‌های سرسیاه، باز هستند و تماس چربی با هوا باعث تیره شدن سطح آنها میشود. برخلاف تصور رایج، رنگ سیاه این جوش‌ها به معنای آلودگی پوست نیست.
روش درمان: استفاده از محصولات حاوی سالیسیلیک اسید (BHA) و رتینوئیدهای موضعی مانند آداپالن و شوینده‌های غیرکومدوژنیک.
جوش قرمز و چرکی
پاپول‌ها (جوش‌های قرمز) و پوسچول‌ها (جوش‌های چرکی) به شکل دانه و برجستگی‌های کوچک قرمز یا صورتی روی سطح پوست ظاهر می‌شوند. این نوع جوش‌ها بسیار دردناک و حساس هستند. ظاهر پوسچول‌ها مشابه پاپول‌ها است، با این تفاوت که در قسمت مرکزی آنها چرک سفید یا زردرنگ وجود دارد.
روش درمان: استفاده از محصولات حاوی بنزوئیل پراکسید، سالیسیلیک اسید و رتینوئیدهای موضعی با توجه به شدت آکنه.
جوش زیرپوستی و کیستی
این دو نوع جوش از دردناک‌ترین اشکال آکنه به‌شمار می‌روند و برخلاف جوش‌های سطحی، در لایه‌های عمیق پوست تشکیل می‌شوند. ندول‌ها یا همان جوش‌های زیرپوستی دارای برجستگی‌های سفت، بزرگ، دردناک و بدون چرک هستند. در مقابل، جوش‌های کیستی، التهاب، چرک و درد شدیدی دارند. هر دو نوع آکنه با خطر جای جوش و اسکار دائمی همراه هستند.
روش درمان: مراجعه به متخصص پوست و مصرف داروهایی مانند ایزوترتینوئین خوراکی یا آنتی‌بیوتیک.
روش‌های درمان جوش صورت
بعد از شناخت علت جوش در نقاط مختلف صورت مردان و زنان، لازم است با روش‌های درمان انواع جوش به‌صورت تخصصی آشنا شوید:
روش های مراقبتی و درمان جوش خفیف
برای کاهش التهاب و قرمزی جوش‌های سطحی، بهتر است از روش‌های خانگی استفاده کنید. کمپرس سرد التهاب پوست را تسکین می‌دهد، عسل به کاهش باکتری‌ها کمک می‌کند، بخور ملایم صورت باعث پاک‌سازی پوست میشود و روغن رقیق درخت چای نیز در مراقبت از پوست جوش‌دار کاربرد دارد.
ترکیبات موثر مانند سالیسیلیک اسید و بنزوئیل پراکسید
سالیسیلیک اسید و بنزوئیل پراکسید، موثرترین ترکیبات در کنترل جوش‌های سرسفید، سرسیاه، قرمز و چرکی محسوب می‌شوند. خرید محصولات ضد جوش خرید محصولات ضدجوش حاوی سالیسیلیک اسید و بنزوئیل پراکسید به کاهش چربی و التهاب پوست، کنترل تجمع سلول‌های مرده و پیشگیری از بروز آکنه کمک می‌کند. بهتر است ابتدا از محصولاتی با غلظت پایین استفاده کنید تا احتمال خشکی و تحریک پوست کاهش یابد.
درمان پزشکی جوش‌های شدید و مداوم
درمان جوش‌های شدید، عمیق و مداوم تنها با مصرف محصولات مراقبتی امکان‌پذیر نیست و به بررسی تخصصی نیاز دارد. پزشکان پوست برای کنترل التهاب و کاهش باکتری‌های مولد آکنه، آنتی‌بیوتیک‌های خوراکی یا موضعی تجویز می‌کنند. درمان به‌موقع این نوع جوش‌ها مانع از بروز اسکار و فرورفتگی دائمی پوست میشود.
بیشتر بخوانید: ترتیب روتین پوستی صبح و شب
علت جوش زدن در قسمت‌های مختلف صورت چیست؟
![علت جوش زدن در قسمت‌های مختلف صورت چیست؟]( "علت جوش زدن در قسمت‌های مختلف صورت چیست؟")
هر یک از ما تجربه جوش زدن در نواحی مختلف صورت را داریم و این سوال ذهنمان را درگیر می‌کند که علت جوش زدن در نقاط مختلف صورت چیست و چرا برخی نواحی بیشتر مستعد بروز آکنه هستند؟ در ادامه علت ایجاد جوش در هر یک از نقاط مختلف صورت را بررسی می‌کنیم.
علت جوش پیشانی
دقیقا زمانی که استرس زیادی دارید و از رژیم غذایی نامناسب پیروی می‌کنید، پیشانی‌تان جوش می‌زند؛ چرا که ترشح زیاد چربی در این زمان، منافذ باز پوست را می‌بندد. همچنین، استفاده مداوم از محصولات حالت‌دهنده مو مانند ژل، اسپری و واکس باعث انسداد منافذ و در نهایت بروز جوش روی پیشانی میشود.
علت جوش روی گونه‌ها
تماس مکرر گوشی موبایل با گونه‌ها، مقدار زیادی چربی، آلودگی و باکتری را به پوست منتقل می‌کند و احتمال بروز جوش را افزایش می‌دهد. روبالشی‌های کثیف و لمس صورت با دست‌های آلوده نیز زمینه را برای بسته شدن منافذ و التهاب پوست فراهم می‌کنند.
علت جوش چانه و اطراف فک
جوش‌های ناحیه چانه و اطراف فک اغلب به‌دلیل نوسانات هورمونی، به‌ویژه در دوران قاعدگی و افزایش استرس ظاهر می‌شوند. تغییرات هورمونی ترشح چربی از غدد پوست را افزایش می‌دهند و زمینه بسته شدن منافذ را فراهم می‌کنند. از سوی دیگر، لمس مکرر این ناحیه و استفاده از محصولات مراقبتی نامناسب، باعث افزایش تعداد جوش‌ها میشود.
علت جوش بینی
علت اصلی جوش‌های روی بینی، فعالیت زیاد غدد چربی و تجمع سبوم و سلول‌های مرده در منافذ پوست است. از آنجا که بینی چربی بیشتری نسبت به سایر نواحی صورت دارد، احتمال بسته شدن منافذ و شکل‌گیری جوش در این قسمت افزایش پیدا می‌کند. لمس مکرر بینی با دست‌های آلوده نیز باعث انتقال آلودگی و تشدید التهاب میشود.
جلوگیری از جوش زدن صورت
اگر تمام راهکارهای گفته شده در قسمت‌های قبلی را امتحان کرده‌اید و همچنان جوش می‌زنید، نگران نباشید! هنوز روش‌های ساده دیگری وجود دارند که می‌توانند به کنترل جوش‌ها و بهبود وضعیت پوستتان کمک کنند. در ادامه به بررسی سایر راهکارها می‌پردازیم:
شست‌وشوی صحیح صورت
روزانه دو بار صورت خود را با ژل ضد جوش ژاک آندرل و آب ولرم بشویید تا از مسدود شدن منافذ پوست جلوگیری کنید. محصولات موضعی آنتی‌باکتریال که فاقد پارابن و سیلیکون هستند، به کاهش ترشح چربی، باز شدن منافذ و پیشگیری از بروز جوش و آکنه کمک می‌کنند. هرگز از شست‌وشوی صورت پس از تعریق و فعالیت‌های ورزشی غافل نشوید.
استفاده از محصولات غیرکومدوژنیک
محصولات غیرکومدوژنیک مثل سرم ضد جوش سوکسینیک دارای فرمولاسیونی هستند که تا حد زیادی مانع بسته شدن منافذ و تجمع چربی در پوست می‌شوند. اگر پوست صورتتان مستعد جوش است، حتما از کرم، ضدآفتاب و لوازم آرایش دارای برچسب غیرکومدوژنیک استفاده کنید؛ زیرا انتخاب این محصولات احتمال ایجاد جوش‌های جدید را کاهش می‌دهد.
پرهیز از دستکاری جوش‌ها و شست‌وشوی بیش از حد
حتما شنیده‌اید که فشار دادن، ترکاندن یا دستکاری جوش‌ها التهاب پوست را تشدید می‌کند و احتمال باقی ماندن لک و اسکار را افزایش می‌دهد. از سوی دیگر، شست‌وشوی بی‌رویه صورت نیز چربی‌های طبیعی و سد دفاعی پوست را تضعیف می‌کند و باعث خشکی و تحریک بیشتر پوست میشود.
روتین پوستی مناسب برای پوست جوش دار
![روتین پوستی مناسب برای پوست جوش دار]( "روتین پوستی مناسب برای پوست جوش دار")
روتین پوستی تا حد زیادی در حفظ شادابی پوست و درمان جوش ناگهانی صورت موثر است. به همین خاطر، در ادامه گام‌های اجرای یک روتین مناسب را آموزش می‌دهیم تا بتوانید به‌شکل اصولی از پوستتان مراقبت کنید.
انتخاب شوینده صورت مناسب
اولین قدم برای داشتن یک روتین پوستی سالم و مفید، خرید شوینده صورت متناسب با نوع پوستتان است. بهتر است محصولی را انتخاب کنید که علاوه بر پاک‌کردن آلودگی‌ها و آبرسانی پوست، خاصیت ترمیم‌کنندگی داشته باشد. برای پیشگیری از خشکی و تحریک پوست، فقط روزی دو بار صورتتان را بشویید.
استفاده از میسلار واتر برای پاک‌سازی پوست
با کمک یک پد پنبه‌ای آغشته به میسلار واتر، باقی‌مانده چربی و آلودگی‌ها را به‌آرامی از سطح پوست پاک کنید. هنگام پاک‌سازی، پد را بدون فشار روی پوست حرکت دهید؛ زیرا کشیدن یا مالش شدید باعث تحریک پوست و تشدید التهاب جوش‌ها میشود.
استفاده از تونر
اگر روز شلوغی را پشت سر گذاشته‌اید و مدت زیادی در فضای بیرون یا زیر نور آفتاب بوده‌اید، حتما بعد از میسلار واتر از یک تونر مناسب استفاده کنید تا باقی‌مانده آلودگی‌ها از سطح پوستتان پاک شود. برای جلوگیری از تحریکات پوستی، سراغ تونرهای فاقد الکل و پارابن بروید.
استفاده از مرطوب‌کننده و ضدآفتاب مناسب
در نهایت، برای حفظ رطوبت و آبرسانی پوست، از مرطوب‌کننده و ضدآفتاب استفاده کنید. پیشنهاد ما به شما در این بخش، استفاده از سرم ضدجوش بردون است؛ محصولی که علاوه بر درمان جوش، پوست را تسکین می‌بخشد.
بیشتر بخوانید: شوینده صورت مناسب پوست چرب
چه زمانی برای درمان جوش صورت باید به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر تمام راهکارهای گفته‌شده در این مقاله را به کار گرفته‌اید، اما همچنان پوستتان مستعد بروز آکنه است، برای بررسی دقیق‌تر به متخصص پوست مراجعه کنید. پزشک با معاینه پوست شما و انجام آزمایش‌های لازم، علت بروز جوش‌ها را شناسایی کرده و متناسب با شرایط‌تان، برنامه درمانی مناسبی در نظر می‌گیرد. گاهی پزشکان علاوه بر تجویز دارو و اصلاح عادت‌های مراقبتی، از روش‌هایی مانند لایه‌برداری شیمیایی، لیزر یا سایر درمان‌های تخصصی برای کنترل جوش‌ها و بهبود وضعیت پوست استفاده می‌کنند.
جمع‌بندی
جوش‌های صورت از نظر اندازه و شدت با یکدیگر متفاوت‌اند؛ بعضی از آنها کوچک و سطحی هستند، اما جوش‌های بزرگ، عمیق و دردناک به درمان‌های تخصصی نیاز دارند. تغییرات هورمونی، ژنتیک، استرس، تغذیه نامناسب و محصولات آرایشی نامناسب از جمله عواملی هستند که می‌توانند در بروز جوش نقش داشته باشند.
در این مقاله تلاش کرده‌ایم علت جوش زدن صورت و راهکارهای موثر برای کنترل و درمان آن را بررسی کنیم تا شما پوستی سالم و شاداب داشته باشید. شما می‌توانید برای تکمیل روتین مراقبت از پوستتان، ست مراقبت صورت را از فروشگاه زرین رخ تهیه کنید.